Nguyên tắc phát triển đô thị là gì theo dự thảo Nghị định về phân loại đô thị?

Nội dung chính

Nguyên tắc phát triển đô thị là gì theo dự thảo Nghị định về phân loại đô thị?

Ngày 25/12/2025, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp công bố tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết về phân loại đô thị (Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15).

Theo đó, dự thảo Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 có nội dung về nguyên tắc phát triển đô như sau:

(1) Phù hợp với quy hoạch tỉnh, thành phố, quy hoạch đô thị và nông thôn theo từng cấp độ quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển đô thị theo từng thời kỳ và theo điều kiện cụ thể của từng địa phương, từng vùng, miền.

(2) Các dự án đầu tư xây dựng tại đô thị phải tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn, chất lượng xây dựng theo quy định của pháp luật, đáp ứng các yêu cầu kiến trúc, cảnh quan, không gian, bảo vệ môi trường và bảo đảm đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, kết nối giữa đô thị và nông thôn.

(3) Việc phát triển đô thị bao gồm cải tạo, chỉnh trang đô thị, mở rộng đô thị và phát triển đô thị mới phải đáp ứng các mục tiêu, yêu cầu, tiêu chí tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai, đảm bảo quốc phòng, an ninh, phát triển bền vững và phát triển đô thị thông minh theo quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan; việc quy hoạch phát triển các đô thị phải gắn với bảo vệ tài nguyên nước, bảo đảm duy trì dòng chảy tối thiểu, không vượt ngưỡng khai thác dưới đất theo quy định phát luật về tài nguyên nước.

(4) Thực hiện khai thác và sử dụng hiệu quả đất đai, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hợp tác quốc tế vào hoạt động quản lý, đầu tư phát triển đô thị; kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hạ tầng số, bảo đảm phát triển đô thị hiện đại và văn minh.

(5) Phát triển đô thị phải đáp ứng yêu cầu giữ gìn, bảo tồn các giá trị đặc trưng đô thị về lịch sử, truyền thống, di sản, công trình kiến trúc có giá trị; duy trì, phát triển không gian xanh, mặt nước, cảnh quan thiên nhiên bảo vệ môi trường, gắn với yêu cầu bảo vệ quốc phòng, an ninh và theo quy định của pháp luật.

(6) Việc xác định tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh được thực hiện như đối với việc xác định tỷ lệ đô thị hóa của thành phố theo quy định của Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15.

Nguyên tắc phát triển đô thị là gì theo dự thảo Nghị định về phân loại đô thị? (Hình từ Internet)

Nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Xây dựng về phát triển đô thị như thế nào? 

Căn cứ khoản 7 Điều 2 Nghị định 33/2025/NĐ-CP quy định nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Xây dựng về phát triển đô thị cụ thể như sau:

- Xây dựng chiến lược, chương trình, kế hoạch, dự án quan trọng quốc gia về phát triển đô thị; các chỉ tiêu về lĩnh vực phát triển đô thị trong nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội đất nước theo từng giai đoạn;

- Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách, quy định về: Quản lý quá trình đô thị hóa; quản lý, đầu tư phát triển không gian đô thị (bao gồm không gian trên mặt đất và không gian ngầm), các mô hình phát triển đô thị; quản lý kế hoạch, chương trình nâng cấp, cải tạo, chỉnh trang đô thị, nâng cao năng lực chống chịu ứng phó biến đổi khí hậu của đô thị; khai thác, sử dụng và bàn giao quản lý các khu đô thị; hệ thống các tiêu chí, tiêu chuẩn phân loại đô thị; lập và quản lý chi phí các dịch vụ tiện ích trong khu đô thị, chi phí lập và thẩm định khu vực phát triển đô thị, chương trình phát triển đô thị, đề án, báo cáo phân loại đô thị;

- Thẩm định để cấp có thẩm quyền phê duyệt chương trình, kế hoạch phát triển đô thị, khu vực phát triển đô thị, dự án đầu tư xây dựng khu đô thị theo quy định của pháp luật;

- Thẩm định, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận loại đô thị đối với các đô thị loại đặc biệt, loại I và loại II; quyết định công nhận loại đô thị đối với các đô thị loại III và loại IV; quyết định công nhận khu vực dự kiến thành lập quận, phường đạt các tiêu chuẩn trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đô thị;

- Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các cơ chế, chính sách, các quy định pháp luật về phát triển đô thị, hoạt động đầu tư phát triển đô thị theo quy hoạch và kế hoạch; hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện việc đánh giá, phân loại đô thị hàng năm theo các tiêu chí, tiêu chuẩn đã được cấp có thẩm quyền quy định; hướng dẫn quản lý trật tự xây dựng đô thị;

- Hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý sử dụng đất xây dựng đô thị theo quy hoạch và kế hoạch phát triển đô thị đã được phê duyệt;

- Tổ chức các hoạt động vận động, xúc tiến và điều phối các nguồn lực trong nước và nước ngoài cho việc đầu tư phát triển đô thị theo quy định của pháp luật và phân công của Chính phủ;

- Tổ chức xây dựng, tích hợp, quản lý và khai thác hệ thống dữ liệu đô thị quốc gia.

Việc giao đất, cho thuê đất để đầu tư phát triển đô thị được thực hiện căn cứ vào đâu?

Căn cứ khoản 4 Điều 4 Nghị định 11/2013/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 4. Đất dành cho đầu tư phát triển đô thị

[...]

4. Việc giao đất, cho thuê đất để đầu tư phát triển đô thị được thực hiện căn cứ vào kết quả lựa chọn chủ đầu tư thông qua các hình thức chỉ định, đấu thầu, giao đất xây dựng nhà ở xã hội hoặc đấu giá theo quy định của pháp luật.

5. Việc thu hồi toàn bộ hoặc từng phần đất đã giao, cho thuê đối với các dự án đầu tư phát triển đô thị không triển khai hoặc chậm tiến độ được thực hiện theo các quy định của pháp luật về đất đai.

6. Đất dành cho xây dựng nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư phải được xác định ngay khi lập và phê duyệt đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết

[...]

Như vậy, việc giao đất hoặc cho thuê đất để đầu tư phát triển đô thị được thực hiện căn cứ vào kết quả lựa chọn chủ đầu tư.

Cụ thể, kết quả lựa chọn chủ đầu tư có thể đến từ các hình thức sau:

- Chỉ định chủ đầu tư, hoặc

- Đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư, hoặc

- Giao đất để xây dựng nhà ở xã hội, hoặc

- Đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.