Nhà ở như thế nào được xem là chỗ ở hợp pháp?

Nội dung chính

Nhà ở như thế nào được xem là chỗ ở hợp pháp?

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Cư trú 2020 quy định như sau:

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Chỗ ở hợp pháp là nơi được sử dụng để sinh sống, thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của công dân, bao gồm nhà ở, tàu, thuyền, phương tiện khác có khả năng di chuyển hoặc chỗ ở khác theo quy định của pháp luật.

[...]

Như vậy, nhà ở được xem là chỗ ở hợp pháp khi đáp ứng 02 yếu tố bao gồm nhà ở phải là nơi được sử dụng để sinh sống thực tế và nhà ở phải thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của công dân.

Nhà ở như thế nào được xem là chỗ ở hợp pháp? (Hình từ Internet)

Các loại giấy tờ, tài liệu nào chứng minh nhà ở là chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú?

Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 154/2024/NĐ-CP quy định có 11 giấy tờ, tài liệu chứng minh nhà ở là chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú là một trong các giấy tờ, tài liệu sau:

(1) Giấy tờ, tài liệu chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất do cơ quan có thẩm quyền cấp qua các thời kỳ theo quy định của pháp luật về đất đai và nhà ở;

(2) Giấy phép xây dựng nhà ở hoặc giấy phép xây dựng nhà ở có thời hạn đối với trường hợp phải xin giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng;

(3) Giấy tờ mua bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước hoặc giấy tờ về hóa giá, thanh lý nhà ở gắn liền với đất ở thuộc sở hữu nhà nước theo quy định của pháp luật;

(4) Hợp đồng mua bán nhà ở hoặc giấy tờ chứng minh việc đã bàn giao nhà ở hoặc đã nhận nhà ở của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản đầu tư xây dựng để bán;

(5) Giấy tờ về mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, nhận đổi nhà ở phù hợp với quy định của pháp luật về đất đai và nhà ở;

(6) Giấy tờ về giao tặng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết, cấp nhà ở, đất ở cho cá nhân, hộ gia đình;

(7) Giấy tờ của Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết cho được sở hữu nhà ở đã có hiệu lực pháp luật;

(8) Giấy tờ, tài liệu chứng minh về việc thế chấp, cầm cố quyền sở hữu chỗ ở hợp pháp;

(9) Xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về nhà ở, đất ở sử dụng ổn định, không có tranh chấp và không thuộc địa điểm không được đăng ký thường trú mới theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Nghị định 154/2024/NĐ-CP;

(10) Hợp đồng, văn bản về việc cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật;

(11) Một trong các loại giấy tờ, tài liệu khác để xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở qua các thời kỳ.

Việc chứng minh được nhà ở là chỗ ở hợp pháp có những lợi ích nào?

Việc chứng minh nhà ở là chỗ ở hợp pháp mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người sử dụng nhà ở, không chỉ trong lĩnh vực cư trú mà còn trong các quan hệ dân sự, hành chính và kinh tế.

Trước hết, đây là điều kiện pháp lý bắt buộc để công dân thực hiện đăng ký thường trú, tạm trú theo Luật Cư trú 2020, qua đó bảo đảm đầy đủ các quyền lợi về giáo dục, y tế, an sinh xã hội và các dịch vụ công khác gắn với nơi cư trú.

Thứ hai, nhà ở được chứng minh là chỗ ở hợp pháp giúp xác lập và bảo vệ quyền sở hữu, quyền sử dụng của cá nhân, hộ gia đình khi phát sinh tranh chấp hoặc khi làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh mua bán nhà ở trên toàn quốc, bởi tính pháp lý rõ ràng của nhà ở sẽ làm tăng giá trị tài sản, tạo thuận lợi cho việc công chứng, sang tên và hạn chế rủi ro pháp lý cho các bên tham gia giao dịch.