Đề xuất xét duyệt mua nhà ở xã hội qua VNeID cho đối tượng đủ điều kiện

Nội dung chính

Doanh nghiệp đề xuất cơ quan nhà nước trực tiếp xét duyệt người mua nhà ở xã hội ngay từ đầu và xây dựng cơ sở dữ liệu về các đối tượng đủ điều kiện trên hệ thống VNeID nhằm giảm rủi ro trong quá trình bán nhà.

Theo đó, việc xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội nên do cơ quan chức năng thực hiện ngay từ đầu thay vì để doanh nghiệp tự thẩm định hồ sơ. Khi có cơ sở dữ liệu chung về người đủ điều kiện trên hệ thống VNeID, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu thông tin và ký hợp đồng với những người đã được xác nhận đủ điều kiện mua nhà.

Bên cạnh đó, quy trình tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ tại một số nơi còn kéo dài, làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của những người có nhu cầu thực sự. Các thủ tục phức tạp cũng có thể tạo ra kẽ hở cho tình trạng môi giới, trung gian trục lợi, ảnh hưởng đến chính sách nhà ở xã hội.

Ngoài ra, dữ liệu về các dự án nhà ở xã hội hiện vẫn chưa được công khai và kết nối đồng bộ. Người dân gặp khó khăn khi tìm kiếm thông tin về dự án, chủ đầu tư cũng như điều kiện mua nhà, trong khi cơ quan tiếp nhận hồ sơ cũng gặp trở ngại trong việc kiểm tra và đối chiếu thông tin.

Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm các bước xác nhận không cần thiết và đẩy mạnh số hóa dữ liệu. Đồng thời, việc minh bạch thông tin về dự án, chủ đầu tư và điều kiện mua nhà cũng cần được tăng cường để giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.

Lưu ý: Thông tin về việc xét duyệt mua nhà ở xã hội qua VNeID cho đối tượng đủ điều kiện hiện chỉ là đề xuất, chưa có quy định chính thức.

Đề xuất xét duyệt mua nhà ở xã hội qua VNeID cho đối tượng đủ điều kiện (Hình từ Internet)

Mua nhà ở xã hội không đúng đối tượng thì hợp đồng đó bị vô hiệu đúng không?

Căn cứ theo khoản 10 Điều 88 Luật Nhà ở 2023 quy định như sau:

Điều 88. Nguyên tắc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội

[...]

10. Trường hợp bán, cho thuê mua nhà ở xã hội vi phạm quy định của Luật này về đối tượng hoặc điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội thì hợp đồng mua bán, cho thuê mua nhà ở vô hiệu và bên mua, thuê mua phải bàn giao lại nhà ở cho chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đơn vị quản lý nhà ở xã hội; trường hợp không bàn giao lại nhà ở thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có nhà ở tổ chức cưỡng chế để thu hồi lại nhà ở đó.

Việc xử lý tiền mua nhà ở xã hội được thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự; việc xử lý tiền thuê mua nhà ở xã hội được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 175 của Luật này; việc cưỡng chế thu hồi nhà ở xã hội thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Như vậy, mua nhà ở xã hội không đúng đối tượng thì hợp đồng mua bán nhà ở đó sẽ vô hiệu.

Bên cạnh đó, bên mua phải bàn giao lại nhà ở cho chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đơn vị quản lý nhà ở xã hội. Nếu không bàn giao lại nhà ở thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có nhà ở tổ chức cưỡng chế để thu hồi lại nhà ở đó.

Miễn xác nhận thu nhập khi mua nhà ở xã hội đối với trường hợp nào?

Căn cứ khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở 2023 được sửa đổi, bổ sung bởi điểm d khoản 3 Điều 29 Luật Dân số 2025 quy định điều kiện xác nhận thu nhập mua nhà ở xã hội cụ thể như sau:

Điều 78. Điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội

1. Đối tượng quy định tại các khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 và 13 Điều 76 của Luật này mua, thuê mua nhà ở xã hội thì phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

a) Điều kiện về nhà ở: đối tượng quy định tại các khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9,10 và 13 Điều 76 của Luật này để được mua, thuê mua nhà ở xã hội thì phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đó, chưa được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đó hoặc có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn mức diện tích nhà ở tối thiểu; trường hợp thuộc đối tượng quy định tại các điểm b, c, d, đ, e và g khoản 1 Điều 45 của Luật này thì phải không đang ở nhà ở công vụ. Chính phủ quy định chi tiết điểm này;

b) Điều kiện về thu nhập: đối tượng quy định tại các khoản 5, 6, 7 và 8 Điều 76 của Luật này để được mua, thuê mua nhà ở xã hội thì phải đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định của Chính phủ; đối tượng quy định tại khoản 4 Điều 76 của Luật này thì phải thuộc trường hợp hộ gia đình nghèo, cận nghèo theo quy định của Chính phủ.

[...]

Do đó, đối tượng tại khoản 1,9,10 và 13 Điều 76 Luật Nhà ở 2023 chỉ cần đáp ứng về điều kiện về nhà ở và được miễn xác nhận thu nhập khi mua nhà ở xã hội, cụ thể gồm các đối tượng:

(1) Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

(2) Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 125 Luật Nhà ở 2023, trừ trường hợp bị thu hồi nhà ở công vụ do vi phạm quy định của Luật Nhà ở 2023

(3) Hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.

(4) Người có từ 02 con đẻ trở lên.

Bên cạnh đó, Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị phải thuộc trường hợp hộ gia đình nghèo, cận nghèo theo quy định của Chính phủ.