Các bên tham gia hợp đồng xây dựng có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm chung gì theo Dự thảo Nghị định 15/4/2026?

Nội dung chính

Các bên tham gia hợp đồng xây dựng có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm chung gì theo Dự thảo Nghị định ngày 15/4/2026?

Ngày 15/4/2026, Bộ Xây dựng đang trình Bộ Tư pháp thẩm định về Dự thảo Nghị định quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng hướng dẫn Luật Xây dựng 2025 từ 01/7/2026 (gọi tắt là Dự thảo Nghị định).

Trong đó, căn cứ theo quy định tại Điều 14 Dự thảo Nghị định về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm chung của các bên tham gia hợp đồng xây dựng như sau:

- Các bên tham gia hợp đồng xây dựng có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm theo quy định Luật Xây dựng 2025, pháp luật có liên quan và do các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo đảm phù hợp với các quy định của pháp luật.

- Bên giao thầu, bên nhận thầu có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho bên kia biết về quyền và trách nhiệm của người đại diện để quản lý thực hiện hợp đồng, bao gồm cả tư vấn quản lý hợp đồng (nếu có).

Khi các bên thay đổi người đại diện để quản lý thực hiện hợp đồng thì thông báo cho bên kia biết bằng văn bản. Riêng trường hợp bên nhận thầu thay đổi người đại diện để quản lý thực hiện hợp đồng, nhân sự chủ chốt thì phải được sự chấp thuận của bên giao thầu nếu các bên có thỏa thuận.

- Đối với các hợp đồng xây dựng thuộc các dự án đầu tư công, dự án PPP, trường hợp bên nhận thầu là tập đoàn, tổng công ty khi thực hiện hợp đồng xây dựng có thể giao trực tiếp cho các đơn vị thành viên của mình nhưng phải đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch, phù hợp với năng lực của từng thành viên tương ứng với phần công việc đảm nhận và phải được bên giao thầu chấp thuận.

- Ngoài quy định tại các khoản 1, 2, 3 Điều 14 Dự thảo Nghị định, các bên tham gia hợp đồng xây dựng có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm cụ thể được quy định tại Điều 15, 16 Dự thảo Nghị định tương ứng với loại công việc trong hợp đồng xây dựng.

Các bên tham gia hợp đồng xây dựng có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm chung gì theo Dự thảo Nghị định 15/4/2026? (Hình từ Internet)

Trường hợp nào các bên có thể thỏa thuận sửa đổi hợp đồng xây dựng? 

Căn cứ khoản 2 Điều 84 Luật Xây dựng 2025 quy định các bên có thể thỏa thuận sửa đổi hợp đồng xây dựng trong các trường hợp sau đây:

(1) Nhà nước thay đổi chính sách, pháp luật làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện hợp đồng xây dựng;

(2) Thay đổi, điều chỉnh yêu cầu về nội dung, phạm vi công việc, kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, tiến độ thực hiện, điều kiện tạm ứng, thanh toán đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng;

(3) Trường hợp xảy ra sự kiện bất khả kháng theo quy định tại khoản 1 Điều 13 của Luật Xây dựng 2025;

(4) Trường hợp hoàn cảnh thực hiện hợp đồng xây dựng thay đổi cơ bản theo quy định tại khoản 2 Điều 13 của Luật Xây dựng 2025;

(5) Trường hợp khác do các bên thỏa thuận phù hợp với quy định của Luật Xây dựng 2025 và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Khi có tranh chấp hợp đồng xây dựng, giải quyết bằng phương thức nào?

Việc xác định phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng được thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 86 Luật Xây dựng 2025.

Cụ thể:

Điều 86. Thưởng, phạt hợp đồng xây dựng, bồi thường thiệt hại do vi phạm và giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng

[...]

5. Phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng:

a) Việc xử lý tranh chấp được thực hiện thông qua tự thương lượng, hòa giải, áp dụng các mô hình xử lý tranh chấp theo thông lệ quốc tế, trọng tài hoặc Tòa án;

b) Đối với dự án đầu tư công, dự án PPP, trường hợp sử dụng trọng tài để xử lý tranh chấp thì ưu tiên các tổ chức trọng tài trong nước; việc áp dụng các mô hình giải quyết tranh chấp theo thông lệ quốc tế thực hiện theo yêu cầu của điều ước quốc tế hoặc phải được người quyết định đầu tư cho phép và phải được các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng. Chi phí giải quyết tranh chấp của chủ đầu tư (nếu có) được tính vào tổng mức đầu tư của dự án.

Theo đó, 02 phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng cụ thể như sau:

- Việc xử lý tranh chấp được thực hiện thông qua tự thương lượng, hòa giải, áp dụng các mô hình xử lý tranh chấp theo thông lệ quốc tế, trọng tài hoặc Tòa án;

- Đối với dự án đầu tư công, dự án PPP, trường hợp sử dụng trọng tài để xử lý tranh chấp thì ưu tiên các tổ chức trọng tài trong nước; việc áp dụng các mô hình giải quyết tranh chấp theo thông lệ quốc tế thực hiện theo yêu cầu của điều ước quốc tế hoặc phải được người quyết định đầu tư cho phép và phải được các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng.

Chi phí giải quyết tranh chấp của chủ đầu tư (nếu có) được tính vào tổng mức đầu tư của dự án.